ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ
Τελευταία
προσθήκη
3-1-2010 ( σε μώβ χρώμα )
Ο Μοναχός Αγάπιος ο Κρής
(Κρητικός) αναφέρει στο σύγγράμμά του «Βότανα και
γιατροσόφια» ότι είδε φρούτα άριστα συντηρημένα κρεμασμένα
στο ταβάνι πάνω από το σημείο που γινόταν το λίχνισμα των
δημητριακών . Τα μικρά τεμαχίδια κυτταρίνης που επικάθονταν πάνω
στη φλούδα των φρούτων δημιουργούσαν προστατευτικό επικάλλυμα .
Εάν αυτό αληθεύει τότε μπορούμε να αλέθουμε σε μύλους ξηρό
φυτικό υλικό (π.χ. φύλλα κουκιών ) και να ρίχνουμε την
παραγόμενη φυτική σκόνη πάνω σε μουσκεμένα φρούτα .
Καλή ιδέα θα ήταν να
πειραματισθούμε με θαλασσινό νερό (επίστρωση από αλάτι ) ή
επικάλλυμα αργίλου αντί για φυτική σκόνη .
Για το αλεύρι αναφέρει , ο
Μοναχός Αγάπιος , συναποθήκευση με χοντρόκοκκο αλάτι . Το αλάτι
είναι υλικό που αποφεύγουν τα έντομα και θα μπορούσαμε μέσα σε
πλαστικά βαρέλια να αποθηκεύσουμε κάθε είδους σπόρους και
αποξηραμένα φρούτα θαμμένα μέσα σε στεγνό αλάτι . Τα πλαστικά
βαρέλια ( με στεγανό βιδωτό καπάκι ) θα μπορούσαν να
τοποθετηθούν μέσα σε λάκκους στο χώμα και από πάνω να καλυφθούν
με φυτικό υλικό ή χαρτόνια συσκευασίας (θα τα προμηθευτούμε από
την ανακύκλωση απορριμμάτων ) για να μην τα βλέπει ο ήλιος .
Έτσι γλυτώνουμε την κατασκευή αποθηκών . Μια καλή τεχνική είναι
να στρώσουμε σαν ανώτερη στρώση (στον λαιμό του βαρελιού ) πολύ
λεπτόκκοκο αλάτι (σαν άχνη ζάχαρη ) και να ψεκάσουμε ελαφρά με
θαλασσινό νερό από ένα ψεκαστήρι χειρός . Το νερό διαλύει το
επιφανειακό αλάτι , το αφήνουμε να εξατμισθεί και δημιουργείται
μια σκληρή κρυσταλλική κρούστα αλατιού που δεν τη διαπερνά
κανένα έντομο .
Έχω κάνει
μικρής μόνο έκτασης πειραματισμούς
πάνω στη συντήρηση με
αποξήρανση . Στην αγορά βρήκα
ένα πολύ χρήσιμο
βιβλίο απο τις εκδόσεις
ΨΥΧΑΛΟΥ ( "Αποξηραίνω και
συντηρώ φρούτα - λαχανικά
-βότανα" του Achim
Samwald ) που το συνιστώ
όσους ενδιαφέρονται για
το θέμα .
Βλέπε
και την ιστοσελίδα "Φούρνος αφυδάτωσης τροφίμων"
http://lofos.info/laloslal/dehydro.html
ΝΤΟΜΑΤΕΣ -
ΠΙΠΕΡΙΕΣ ΦΛΩΡΙΝΗΣ - ΑΥΓΑ :
Πολτοποιούμε τις ντομάτες
και τις ζυμώνουμε με αλεύρι (
κάνουμε δηλαδή ντοματοτραχανά ) . Αν
θέλουμε μπορούμε να
προσθέσουμε αυγά , τυρί
και γάλα . Όταν
αποξηραίνεται ο τραχανάς
διατηρεί τα συστατικά του επί
μακρόν χωρίς ανάγκη ψυγείου .
Απο πειράματα του γράφοντος
προέκυψε οτι για μίγμα
ντομάτας - αλεύρου η αναλογία
είναι επτά μέρη
βάρους ντομάτα προς δέκα
μέρη βάρους αλεύρι ( ΔΟΚΙΜΑΣΜΕΝΟ )
. Βλέπουμε οτι χρειάζεται πολύ
μεγάλη ποσότητα απο αλεύρι . Αυτός
ο τραχανάς είναι ικανοποιητικός
στη γεύση αλλά
η γεύση της ντομάτας χάνεται
μέσα σε όσο πολύ αλεύρι .
Μια ιδέα ( μη δοκιμασμένη
ακόμη ) για να μειώσουμε
το αλεύρι είναι η
εξής : Πολτοποιούμε την ντομάτα
( αφαιρούμε πρώτα την φλούδα )
και ανακατεύουμε τον πολτό
με αποξηραμένη και
ψιλοκομμένη γλυκιά πιπεριά
Φλωρίνης και αποξηραμένα
και κονιορτοποιημένα φύλλα
τσουκνίδας ( πλούσια σε πρωτεϊνες ) .
Μπορούμε να πειραματισθούμε και
με προσθήκη μικρών ποσοτήτων
αποξηραμένων φύλλων δυόσμου ,
ρίγανης , κρεμμυδιών ( βολβός
και πράσινα φύλλα ) ,
καυτερής πιπεριάς . Αφήνουμε το
μίγμα ήσυχο για αρκετή ώρα
ώστε τα αποξηραμένα συστατικά να
ρουφήξουν νερό απο τον
τοματοπολτό . Όσο λιγότερο
είναι το νερό τόσο
λιγότερο αλεύρι χρειαζόμαστε .
Μετά προσθέτουμε αλεύρι και
ζυμώνουμε με ραβδί ή
κουτάλα . Αφήνουμε λίγη ώρα
σε ευάερο μέρος να
αφυδατωθεί το ζυμάρι .
Ξαναπροσθέτουμε αλεύρι ,
ζυμώνουμε με τα
χέρια ( δεν χρειάζεται ξύλινος
κύλινδρος ) και πλάθουμε
μικρά και λεπτά φύλλα
που τα απλώνουμε για
ξήρανση πάνω σε δίχτυ σε
σκιερό μέρος ( υπ' όψιν για
όλες τις ξηράνσεις τροφών
: πάντα σε σκιερό μέρος )
. Βλέπε

Όταν έρθει η ώρα να τα
μαγειρέψουμε τα σπάμε σε
μικρά κομμάτια .
Τρόπος
μαγειρέματος του ντοματοτραχανά τον
χειμώνα : Σπάζουμε τα
φύλλα σε μικρά κομματάκια και
τα βάζουμε στο νερό
για 12 ώρες . Προσθέτουμε
φύλλα απο χειμερινά λαχανικά και
βράζουμε για λίγο σε
σιγανή φωτιά . Σβήνουμε τη
φωτιά και σκεπάζουμε την
κατσαρόλα ώστε να κρατηθεί
το περιεχόμενο ζεστό για
12 ώρες . Τα χειμερινά
λαχανικά είναι προτιμότερο να
είναι πολτοποιημένα σε
πέτρινο γουδί .
ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΙΔΕΑ : Με ζυμάρι
κάνουμε ένα ρηχό "πιάτο"
και το αποξηραίνουμε . Κάθε
ημέρα του καλοκαιριού ,
πολτοποιούμε ντομάτες και τις
απλώνουμε μέσα στο "πιάτο" για
αποξήρανση . Έτσι με ελάχιστο
αλεύρι μπορούμε να αιχμαλωτίσουμε
πάρα πολλές ντομάτες

ΠΙΠΕΡΙΕΣ - ΜΕΛΙΤΖΑΝΕΣ : Οι
κόκκινες πιπεριές
αποξηραίνονται εύκολα . Ίσως και
οι πράσινες αν κοπούν σε
λωρίδες και περασθούν σε κλωστή .
Οι μελιτζάνες αποξηραίνονται
αλλά δεν γνωρίζω πώς . Πωλούνται
σε τεμάχια ( 5 εκατοστών
σε μήκος ) περασμένα σε σπάγγο .
Υποθέτω οτι τις κόβουν και
τις κρεμάνε στον ήλιο .
Χρειάζεται λίγος πειραματισμός .
ΦΑΣΟΛΑΚΙΑ : Τα αφήνουμε να
μεγαλώσουν πολύ . Λίγο πρίν
αρχίσει το κιτρίνισμα του καρπού
, τα γυμνώνουμε τελείως (
βγάζουμε περικάρπιο και περισπέρμιο )
, διαχωρίζουμε τις δύο κοτυληδόνες
και τα αφήνουμε στην σκιά
να αφυδατωθούν . Τα βιβλία περί
συντήρησης προτείνουν αποξήρανση
στην σκιά διότι ο ήλιος
καταστρέφει κάποιες ευαίσθητες βιταμίνες .
ΚΟΛΟΚΥΘΑΚΙΑ : Πιθανόν θα μπρούσαν
να αφυδατωθούν εάν τα
κόβαμε σε φέτες και
τα κρεμούσαμε περασμένα σε
κλωστή .
ΣΤΑΦΥΛΙΑ :
Τα μαύρα
σταφύλια ( μοσχάτο ) συντηρούνται
πολύ καλά μέσα σε ρηχό
τελάρο σκεπασμένα με λίγο αλάτι
( βλέπε
για περισσότερες λεπτομέρειες :
http://lofos.info/laloslal/agri-data-2010.html
Τα
άσπρα σταφύλια είναι δύσκολα
στην συντήρηση . Ιδού
τα ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ
ΔΕΔΟΜΕΝΑ :
Διαχώρισα το τσαμπί ( ροζακί ) σε μικρότερα τσαμπιά ( δεν
απέσπασα τις ρώγες απο το τσαμπί ) και τα έθαψα σε ψιλόκοκκο
αλάτι ( εκτός ψυγείου ) . Μετά δύο μήνες οι ρώγες (σε ποσοστό 79
%) ήταν εύγευστες και θαυμάσια διατηρημένες ( ελαφρώς
αφυδατωμένες ) . Σε ποσοστό 21 % είχαν χαλάσει , πιθανόν απο
κάποιον μύκητα . Αυτοί οι αριθμοί αφορούν τα επιφανειακά
σταφύλια . Δεν εξέτασα όλα τα σταφύλια του δοχείου . Μετά απο 8
μήνες συνολικού θαψίματος σε αλάτι όλες οι ρώγες ήταν
αλλοιωμένες εμφανισιακά . Θα μπορούσαν να είναι φαγώσιμες αλλά
είχαν απορροφήσει τόσο πολύ αλάτι που τις έκανε ακατάλληλες για
κατανάλωση .
Υποθέτω οτι άν εμβαπτίσουμε το
τσαμπί σε κορεσμένο αλατόνερο και το αφήσουμε να στεγνώσει και
μετά το θάψουμε στο αλάτι , δεν θα έχουμε τέτοιες απώλειες .
Άλλη ιδέα είναι να ψεκάσουμε τα σταφύλια με μίγμα νερού και
λαδιού προτού τα θάψουμε στο αλάτι .
Αποθήκευσα σταφύλια ( μαύρα ,
εισαγόμενα ) μέσα σε αλάτι αφού πρώτα τα ψέκασα με αλατόνερο και
τα άφησα να στεγνώσουν ( ώστε να δημιουργηθεί κρούστα αλατιού
γύρω απ' όλη τη ρώγα . Μετά τρείς μήνες οι ρώγες είχαν άσχημη
εμφάνιση και είχαν απορροφήσει πολύ αλάτι .
Αυτή η τεχνική συντήρησης πιθανόν
ανοίγει τον δρόμο για "κρασιά του πάγου" (ice wines) . Στον
Καναδά τρυγούν τα σταφύλια μέσα στην καρδιά του χειμώνα σε
θερμοκρασίες υπό το μηδέν . Απο τα παγωμένα σταφύλια βγαίνουν
πανάκριβα κρασιά όπως το Inniskillin ( 100 ευρώ το μπουκάλι των
375 ml !!! ) ( ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΟΣ της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ 9-3-2008 ) . Μια ιδέα
είναι η εξής : Τα πλαστικά δοχεία με το αλάτι και τα σταφύλια
εκτίθενται στις παγωνιές του χειμώνα και συνθλίβονται όταν η
θερμοκρασία είναι υπό το μηδέν . Στον Καναδά μόνο το 10 % των
σταφυλιών κατορθώνει να φθάσει στην οινοποίηση . Με την τεχνική
του αλατιού το αναμενόμενο ποσοστό είναι μεταξύ 79 - 100 % .
ΠΑΤΑΤΕΣ : ( τελευταία
προσθήκη 27-6-2008 ) Παρατήρησα οτι πατάτες διατηρήθηκαν σε
εξαιρετική κατάσταση μέσα σε πλαστικά βαρέλια με χούμο . Οι
χειμερινές βροχές διαπότισαν τον χούμο και τον κράτησαν κρύο .
Το ψύχος εμποδίζει τις πατάτες να "αντιληφθούν" οτι ήρθε η
άνοιξη και δεν βλαστάνουν . Επομένως οι πατάτες δεν χρειάζονται
στεγασμένο χώρο για την αποθήκευσή τους . Παχύτοιχα πλαστικά
βαρέλια με χούμο , καλυμμένα με κλαδιά και φύλλα ( για προστασία
απο τον ήλιο ) είναι το μόνο που χρειαζόμαστε .
ΠΡΟΣΘΗΚΗ 3-10-2007 : Πατάτες που
αποθηκεύτηκαν σε υγρό χούμο στο διάτημα Ιούνιος - Σεπτέμβριος
εξαφανίσθηκαν ( προφανώς φαγώθηκαν απο ζωϋφια ) . Ίσως η μέθοδος
αποδίδει μόνο τον χειμώνα που τα ζωϋφια δεν υπάρχουν .
Έβρασα στον ατμό πατάτες ( χωρίς
να τις ξεφλουδίσω ) και τις έθαψα μέσα σε αλάτι . Μετά απο έξη
μήνες η σάρκα της πατάτας ήταν καφέ και είχε απορροφήσει τόσο
πολύ αλάτι που δεν ήταν πια φαγώσιμη . Σχημάτισα όμως την
εντύπωση οτι το άμυλο είχε παραμείνει αναλλοίωτο ( δεν είχε
υποστεί αλλοιώσεις απο μικρόβια ) .
Πειράματα το
2009 έδειξαν οτι οι
πατάτες δεν μπορούν να
συντηρηθούν μέσα στο αλάτι ( βλέπε για περισσότερες
λεπτομέρειες : http://lofos.info/laloslal/agri-data-2010.html
Μια ιδέα που αξίζει να δοκιμασθεί : βράζουμε την πατάτα στον
ατμό , την αφήνουμε έξω να αφυδατωθεί ελαφρά και μετά την
περιτυλίγουμε με υγρό πηλό . Αφήνουμε να ξεραθεί ο πηλός και τις
αποθηκεύουμε σε τσουβάλι .
Για την
συντήρηση της πατάτας μπορώ να προτείνω αποθήκευση σε χάρτινο
κουτί και σκέπασμα με ξηρό χούμο (η μία πατάτα να μην αγγίζει
την άλλη και όλος ο χώρος μεταξύ τους να είναι γεμάτος χούμο ).
Από μικρής έκτασης πειραματισμό διαπίστωσα ότι μέχρι τον Απρίλιο
τουλάχιστον διατηρήθηκαν χωρίς να ρυτιδιάσουν ενώ τα βλαστάρια
που δημιούργησαν ήταν πολύ μικρά . Οι Ινδιάνοι της Ν. Αμερικής
πατούσαν την πατάτα για να σπάσει , μετά την αποξήραναν στον
ήλιο και έτσι μπορούσε να διατηρηθεί για όλο τον χρόνο .
ΚΟΚΚΙΝΟ ΠΙΠΕΡΙ : ( ΔΟΚΙΜΑΣΜΕΝΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ) Το
κόκκινο πιπέρι δεν είναι πολύ ¨οικολογικό" υλικό γιατί
προσβάλλεται εύκολα απο έντομα . Προτιμότερο είναι να
διατηρείται υπό μορφή κόκκινης πιπεριάς αποξηραμένης σε σκιά .
Εάν παρ' όλα αυτά είναι απαραίτητο να χρησιμοποιήσουμε κόκκινο
πιπέρι , μπορούμε να το συντηρήσουμε επι μακρόν μέσα σε λάδι .
ΚΟΥΚΙΑ : ( ΔΟΚΙΜΑΣΜΕΝΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ) Αποθήκευσα
κουκιά ( σπέρματα χωρίς περισπέρμιο και σπέρματα μαζί με το
περισπέρμιο ) μέσα σε στεγνό αλάτι για 11 μήνες . Διαπίστωσα ότι
;
- Μικρή μείωση
του βάρους επειδή προφανώς η αφυδάτωση
συνεχίζεται και μέσα στο αλάτι . Τα σκέτα ενδοσπέρμια έχασαν το
0,44% του βάρους τους , ενώ τα σπέρματα που είχαν περισπέρμιο
έχασαν το 1,42% του βάρους .
- Σε κουκιά που αποθηκεύονται επί
μακρόν σε πλαστικές σακκούλες παρατηρούνται χρωματικές
αλλοιώσεις του περισπερμίου ( απο πράσινο γίνεται καφέ ) σε πολύ
μεγάλο ποσοστό . Πιθανή αιτία η επαφή με το ατμοσφαιρικό οξυγόνο
. Το πράσινο χρώμα του περισπερμίου δίνει την εντύπωση
"φρεσκάδας" ενώ το καφέ χρώμα δεν είναι ελκυστικό για τον
καταναλωτή . Στα κουκιά που αποθηκεύτηκαν μέσα στο αλάτι
παρατηρήθηκαν ΜΕΤΡΙΟΥ βαθμού χρωματικές αλλοιώσεις μόνο στο 22,6
% των σπερμάτων.
- Δεν
παρατηρήθηκε προσβολή απο έντομα .
Ο Πλίνιος ο
Πρεσβύτερος (
ρωμαίος συγγραφέας του 1ου
αιώνα μΧ )
αναφέρει οτι όσπρια
( μάλλον κουκιά - τότε δεν
γνώριζαν τα φασόλια )
αποθηκευμένα σε δοχεία λαδιού
και καλυμμένα με στάχτη
διατηρούνται επι μακρόν . Στην
Αμβρακία ένα τέτοιο δοχείο
ξεχάστηκε σε σπήλαιο και
μετά 220 χρόνια βρέθηκαν τα
όσπρια καλοδιατηρημένα !
(
ΒΙΒΛΙΟ 18 - CHAP. 73--THE METHODS OF
STORING CORN )
Προφανώς
εννοεί
οτι
τα δοχεία δεν περιέχουν λάδι
. ΚΑΠΟΤΕ περιείχαν λάδι
. Τα πήλινα δοχεία
έχουν πόρους και "αναπνέουν" .
Το λάδι που ταγγίζει ,
σφραγίζει τους πόρους . Έτσι
ο αέρας δεν μπορεί να
εισχωρήσει ούτε απο τα τοιχώματα
ούτε μέσα απο την λεπτή
και συμπιεσμένη στάχτη . Προφανώς
τα όσπρια ήταν θαμένα ΜΕΣΑ
στην στάχτη . Ανάμεσά τους
δεν υπήρχε αέρας . Οι
αρχαίοι είχαν επινοήσει την
συσκευασία σε απουσία οξυγόνου !
Τα γυάλινα και τα
πλαστικά δοχεία δεν έχουν
πόρους και δεν χρειάζονται
σφράγιση με λάδι .
Ίσως την
ίδια δουλεία με τη στάχτη
να κάνει και η λεπτόκοκκη
άργιλλος που έχει απολυμανθεί
και ξηρανθεί πρόσφατα με
θέρμανση .
Στο ίδιο
κείμενο αναφέρει οτι μερικοί
συντηρούν όσπρια
μέσα σε salsamentariis
cadis gypso
inlinant ,
που κάποιος το μετέφρασε
"μέσα σε δοχεία
που είχαν αλατισμένες
προμήθειες , σφραγισμένα με πηλό "
. Εκείνο το "salsamentariis"
είναι η λέξι - κλειδί . Αν
το μεταφράσουμε "αλατισμένες
προμήθειες" δεν βγαίνει νόημα
. Το salsamentum
σήμαινε και " πολύ
αλμυρό νερό" (*) και
"αλατισμένο ψάρι" . Θα
μπορούσε να σημαίνει "αλάτι"
; Αν ναί , τότε οι
αρχαίοι γνώριζαν την
αποθήκευση μέσα σε αλάτι !
Τότε όμως το αλάτι
ήταν πολύ ακριβό υλικό
και λίγοι είχαν την
δυνατότητα να το
χρησιμοποιούν για συντήρηση
φυτικών τροφίμων .
(*) Έχω δοκιμάσει
την αποθήκευση φασολιών σε
θαλασσινό νερό αλλά
αποκτούν απαίσια γεύση .
Στο
ίδιο
κείμενο
αναφέρει διάφορες τεχνικές
για συντήρηση άλλων τροφίμων
αλλά είναι πιο
ακριβές και πιο πολύπλοκες
απο τις μεθόδους αλατιού
και στάχτης .
Τα κείμενα
του Πλίνιου μπορείτε να τα
βρείτε στο
http://old.perseus.tufts.edu
ΑΡΑΚΑΣ : Αποθήκευσα σπέρματα
αρακά ( άλλα με περισπέρμιο και άλλα χωρίς ) μέσα σε στεγνό
αλάτι για 11 μήνες . Παρατηρήθηκε προσβολή απο έντομα στο 29%
των σπερμάτων . Υποθέσεις για την προσβολή απο έντομα :
Α) Τα σπέρματα συλλέχθηκαν αφού
ωρίμασαν πλήρως . Τα ώριμα σπέρματα των ψυχανθών κινδυνεύουν
περισσότερο απο τα έντομα . Όσα σπέρματα συλλέγονται πράσινα δεν
κινδυνεύουν τόσο πολύ .
Β) Ήταν λίγο το αλάτι που κάλυπτε
τα σπέρματα και το οξυγόνο μπορούσε να κυκλοφορεί εύκολα .
ΣΚΟΡΔΑ : Τα
σκόρδα περιέχουν πολλές πρωτεϊνες
και μπορούν να ονομασθούν το
"κρέας του χορτοφάγου" . Η
γνώση μιας μεθόδου αποθήκευσής
τους θα ήταν ιδιαίτερα επιθυμητή .
Αποθήκευσα σκόρδα μέσα σε στεγνό αλάτι ( ολόκληρα κεφάλια
και μεμονωμένες σκελίδες ) . Οι πιό πολλές σκελίδες βρέθηκαν ,
μετά απο 11 μήνες , πολύ αλλοιωμένες .
Έβρασα στον ατμό σκόρδα ( κεφάλια
ολόκληρα και διαχωρισμένα σε σκελίδες ) . Τα άφησα λίγες μέρες
σε ευάερο μέρος για να στεγνώσουν ( εξωτερικά ) . Τα έθαψα μέσα
σε αλάτι . Μετά μερικούς μήνες τα
βρήκα να έχουν απορροφήσει
πολύ αλάτι ενώ ο
βρασμός χειροτερεύει πολύ την
γεύση του σκόρδου . Τα πειράματα
έγιναν με συμβατικά καλλιεργμένα
σκόρδα . Τα βιολογικά
καλλιεργημένα σκόρδα διαφέρουν
πολύ απο τα συμβατικά . Ίσως
κάποια απο αυτές τις μεθόδους
να ήταν επιτυχημένη με τα
βιολογικά σκόρδα . Το θέμα χρειάζεται
περαιτέρω πειραματική διερεύνηση .
Ωμά σκόρδα αποθηκεύτηκαν μέσα
σε λάδι και αλλοιώθηκαν πάρα πολύ
.
Απο τα ανωτέρω μπορούμε να πούμε
οτι το στεγνό αλάτι φαίνεται να είναι καλό μέσον συντήρησης των
ξηρών σπερμάτων αλλά τα πειράματα πρέπει να συνεχισθούν για
οριστική επαλήθευση .
ΕΛΙΕΣ : ( ΔΟΚΙΜΑΣΜΕΝΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ) (
τελευταία προσθήκη 27-6-2008 ) Έκοψα ελιές απο το δένδρο τις
άφησα να αφυδατωθούν και τις "έθαψα" μέσα σε λεπτόκοκκο αλάτι (
μέσα σε πλαστικό κουβά με καπάκι ) . Μετά 11 μήνες τις δοκίμασα
και διαπίστωσα οτι η πικρή γεύση είχε εξαφανισθεί . Η γεύση τους
θύμιζε τις θρούμπες της Θάσου . Λογικά , οι πρωτεϊνες τους
έμειναν αναλλοίωτες . Ίσως και το λάδι τους δεν αλλοιώθηκε
επειδή μέσα στο αλάτι δεν μπορούσε να πλησιάσει το οξυγόνο .
Επειδή οι ελιές απορροφούν μικρή ποσότητα αλατιού , χρειάζονται
ξαλμύρισμα (μέσα σε πόσιμο νερό ) πρίν την κατανάλωση .
Τα παραπάνω αποδεικνύουν οτι η
συντήρηση της ελιάς είναι πολύ εύκολη . Χρειάζεται ελάχιστη
εργασία , αλάτι και πλαστικά βαρέλια με βιδωτό καπάκι . Το αλάτι
μπορεί να ξαναχρησιμοποιηθεί για την συντήρηση της επόμενης
σοδειάς . Είναι προτιμότερο να καταναλώνονται έτσι οι ελιές .
Εάν τις πάμε στο ελαιοτριβείο , χάνουμε τις πρωτεϊνες ( με τον
ελαιοπολτό που απορρίπτεται ) , το λάδι ταλαιπωρείται επειδή
έρχεται σε επαφή με τον αέρα και το καυτό νερό και , επιπλέον ,
τα ελαιοτριβεία μολύνουν το περιβάλλον με τον κατσίγαρο .
Ώριμες ( μαύρες )
ελιές Χαλκιδικής (καλλιεργημένες με
χημικά λιπάσματα και φυτοφάρμακα )
δεν μπορούν να αφυδατωθούν
διότι πριν χάσουν την υγρασία
προσβάλλονται απο μούχλα .
Πράσινες ελιές
Χαλκιδικής ( καλλιεργημένες με χημικά
λιπάσματα και φυτοφάρμακα ) αντέχουν
περισσότερο καιρό στο ξηραντήριο
χωρίς να προσβάλλονται απο μούχλα .
Έβρασα ελιές στον ατμό και
τις έθαψα στο αλάτι . Μετά έξη μήνες είχαν βγάλει ζουμιά και
είχαν διαποτισθεί με υπερβολικά πολύ αλάτι . Ακόμη και
ξαλμύρισμα σε πόσιμο νερό δεν έλυνε το πρόβλημα τελείως .
Κάτοικος του Πηλίου μου έδωσε την πληροφορία οτι παλαιά οι
αγρότες αποθήκευαν τις βρώσιμες ελιές μέσα σε τσουβάλια μαζί με
αλάτι ( διαδοχικές στρώσεις ελαιών και αλατιού ) . Οι ελιές
έβγαζαν ζουμί το οποίο όμως διέφευγε μέσα απο το ύφασμα του
τσουβαλιού και έτσι δεν διαποτιζόταν οι ελιές απο αλμυρά υγρά .
Μέσα στο πλαστικό δοχείο όπου έκανα τα πειράματα αποθήκευσης τα
υγρά δεν μπορούσαν να διαφύγουν και αναγκαστικά διαπότιζαν τις
ελιές .
Τα αλμυρά ζουμιά που διαφεύγουν
μέσα απο το τσουβάλι δεν πρέπει να απορρίπτονται μέσα στο έδαφος
του οικολογικού χωριού . Θα πρέπει να συγκεντρώνονται σε
πλαστική λεκάνη και να απορρίπτονται στους αγωγούς απομάκρυνσης
της άλμης ( σωλήνες θα φέρνουν σε κάθε οικολογικό αγρόκτημα
θαλασσινό νερό και άλλοι σωλήνες θα απομακρύνουν την άλμη της
αφαλάτωσης ) .
Αν τα
ζουμιά αφεθούν προς
εξάτμιση αφήνουν αλάτι
εμπλουτισμένο με πολυφαινόλες
( οι χρωστικές της ελιάς )
. Πιθανόν το αλάτι αυτό
να έχει αυξημένη αξία στην
αγορά . Ισως
λόγω της παρουσίας των
πολυφαινολών αλλάζουν οι
συνθήκες κρυστάλλωσης του
αλατιού και σχηματίζονται
μεγάλοι κρύσταλλοι ( 1 - 2
εκατοστά ) ενώ όταν
εξατμίζεται σκέτο θαλασσινό
νερό οι διαστάσεις των
κρυστάλλων δεν ξεπερνούν τα
3 χιλιοστά
Βλέπε

Απο το ίδιο
πρόσωπο έμαθα οτι οι ελιές θεωρούνταν τρόφιμο κατάλληλο για
όσους κάνουν βαρειές χειρωνακτικές εργασίες ( προφανώς λόγω του
λαδιού που είναι πλούσιο σε ενέργεια ) .
Ελιές ωμές ( όχι αφυδατωμένες )
θαμμένες στο αλάτι ( μέσα σε πλαστικό δοχείο ) παρουσίασαν το
ίδιο φαινόμενο απελευθέρωσης υγρών .
Οι
μαύρες ελιές συντηρούνται
πολύ καλά μέσα σε ρηχό
τελάρο σκεπασμένες με λίγο αλάτι
( βλέπε
για περισσότερες λεπτομέρειες :
http://lofos.info/laloslal/agri-data-2010.html
ΠΟΡΤΟΚΑΛΙΑ : ( ΔΟΚΙΜΑΣΜΕΝΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ) Τα
πορτοκάλια ( και τα λεμόνια και , προφανώς , όλα τα εσπεριδοειδή
) διατηρούνται για μία εβδομάδα εάν ξεφλουδίσουμε ( με μαχαίρι )
ΜΟΝΟ την πορτοκαλί στιβάδα της φλούδας (μετά την πρώτη εβδομάδα
αρχίζει η αλλοίωση της γεύσης . Τελικά αφυδατώνεται τελείως ο
καρπός και δεν τρώγεται) . Αφήνουμε μόνο το σπογγώδες στρώμα

Απλώνουμε τα πορτοκάλια για να στεγνώσουν . Το σπογγώδες
στρώμα γίνεται σκληρό σαν πέτρα και προστατεύει το εσωτερικό .
Προσοχή σε μια λεπτομέρεια : Εάν απλώσουμε τα πορτοκάλια πάνω σε
στερεό σώμα , το σημείο που ακουμπά ( στο στερεό σώμα ) θα
μουχλιάσει . Η μούχλα εξαπλώνεται πολύ γρήγορα στο εσωτερικό του
πορτοκαλιού . Για να αποφύγουμε αυτή την εξέλιξη έχουμε τέσσερις
τρόπους :
- Τις πρώτες μέρες ; του
απλώματος γυρίζουμε τα πορτοκάλια κάθε λίγες ώρες για να
στεγνώνει ομοιόμορφα όλη η επιφάνεια . Μπορούμε να τα ψεκάσουμε
προηγουμένως με αλατόνερο .
- Απλώνουμε τα πορτοκάλιιια πάνω
σε στερεό σώμα που έχουμε επιστρώσει με ψιλό αλάτι
- Απλώνουμε τα πορτοκάλια πάνω σε
μυτερά χαλίκια .
- Απλώνουμε τα πορτοκάλια πάνω σε
δίχτυ απο λεπτό πλαστικό νήμα και διάμετρο τρύπας (μάτι ) 4
εκατοστά .
Αν αλείψουμε τα πορτοκάλια με
λάδι διατηρούνται εκτός ψυγείου , χωρίς να μουχλιάζουν , σίγουρα
για 18 ημέρες ( δεν δοκίμασα για μεγαλύτερη περίοδο ) . Ήδη απο
την όγδοη ημέρα όμως η γεύση έχει αλλοιωθεί τόσο ώστε δεν είναι
φαγώσιμα ( είναι υπερβολικά ξυνά ) . Η μέθοδος αυτή έχει αξία
μόνο άν μας ενδιαφέρει το οξύ που περιέχουν τα πορτοκάλια .
Τα
πορτοκάλια ΔΕΝ μπορούν να
συντηρηθούν μέσα σε αλάτι
Τα δαμάσκηνα αφυδατώνονται εύκολα
απλώς αν τα αφήσουμε σε στεγνό μέρος που κυκλοφορεί ελεύθερα ο
αέρας .
Τα χνουδωτά φρούτα (ροδάκινα ,
βερύκκοκα ) ίσως αφυδατώνονται εύκολα εάν τα ψεκάσουμε με
θαλασσινό νερό ( τα σχετικά πειράματα είναι σε εξέλιξη ) . ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ
ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ : Είτε προσβάλλονται απο μύκητες είτε
αφυδατώνονται αλλά αλλοιώνεται πολύ η γεύση τους
Για περισσότερες πληροφορίες
σχετικά με συντήρηση φρούτων και λαχανικών μπορείτε να
επικοινωνήσετε με τον Μηλογιαννάκη Θεοδόση από την Κρήτη (
τηλέφωνα 28420 61630 , 210 3472626 , 210 3459873 , 210 3452225 )
που έχει πολλές γνώσεις πάνω στο θέμα και ευχόμαστε κάποια
στιγμή να τις εκδώσει και σε βιβλίο .
ΣΙΤΑΡΙ :
Ο Πλίνιος αναφέρει
οτι στη Θράκη , στην Καππαδοκία
, την Ισπανία ( και σε άλλες
περιοχές ) αποθήκευαν το σιτάρι
μέσα σε τάφρους στο χώμα .
Προφανώς εννοεί σε στεγασμένο
μέρος , σε ξηρό χώμα .
Στον πυθμένα της τάφρου
συμβουλεύει να βάζουμε
φυτικά υπολείμματα (αυτά που
προκύπτουν απο το λίχνισμα ;) .
Αν σκεπάσουμε με λεπτοαλεσμένο
χώμα και δεν προσεγγίζει ο
αέρας τους σπόρους , μπορούν
να διατηρηθούν για 50 χρόνια
. Το κεχρί για 100 χρόνια !
Τα σιτηρά αποθηκεύονται
σαν ολόκληρο στάχυ ( πλήν της
καλαμιάς ) . Όχι σαν
μεμονωμένοι σπόροι .
(ΒΙΒΛΙΟ 18
- CHAP. 73--THE METHODS OF STORING CORN)
Σήμερα θα
μπορούσαμε ( αν ισχύουν
όσα λέει ο Πλίνιος ) να
αποθηκεύσουμε τους στάχεις
σε πλαστικά βαρέλια
και να καλύψουμε με
λεπτοαλεσμένο χώμα . Το χώμα
θα ήταν καλό να έχει
προηγουμένως θερμανθεί ισχυρά ώστε
να χάσει υγρασία και να
φονευθούν έντομα και
αυγά εντόμων .
Το χώμα το
βρίσκουμε πιο εύκολα απο το
αλάτι αλλά πρέπει να
ξοδέψουμε καύσιμα για τη θέρμανσή
του .
Φυσικά και το στεγνό αλάτι
θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί
αντί χώματος . Το δοχείο
θα μπορούσε να σφραγισθεί με
στρώμα πηλού . Όταν στεγνώσει
δεν επιτρέπει στην υγρασία να
εισχωρήσει . Άλλο μέσον
στεγανοποίησης είναι η κρυσταλλική
κρούστα αλατιού .
...........................................................................
laloslal5@gmail.com
Αρχική
σελίδα Εναλλακτικής Τεχνολογίας
: http://lofos.info/laloslal/lasses.html
Αρχική
σελίδα για το οικολογικό
χωριό : http://lofos.info/laloslal/biocall.html